SYSTEMISCH WERK

Systemisch werken is een manier om inzicht te krijgen in jouw plek binnen een systeem, welk systeem dan ook, en je verhouding met de andere elementen in dat systeem.

Het uitgangspunt bij systemisch werk is dat we allemaal zijn gevormd door de dynamiek van het systeem waarin we in zijn opgegroeid, het oorspronkelijke gezin dus. Als kind overleven we door al op hele jonge leeftijd af te stemmen op de norm van de omgeving. We zijn tenslotte nog heel klein en zogezegd overgeleverd aan het systeem waarin we terecht komen. In deze fase van overleven verbinden we ons met wat gewenst is en splitsen we af van wat er niet mag zijn.

Zo vinden veel van onze onbewuste overtuigingen, gedragingen en patronen hun oorsprong in de systemen waarin we zijn opgegroeid. Als daar sprake was van verstoringen, kan dat later leiden tot psychische klachten, blokkades, en het onbewust herhalen van de verstoringen.

Systemisch werken gaat uit van drie basisprincipes:

  • Plek. Iedereen heeft recht op een plek in het systeem
  • Ordening. Alle plekken staan in een rangorde ten opzichte van elkaar
  • Balans van geven en nemen. Geven en nemen dienen evenredig in balans te zijn

Als er dus door welke omstandigheden dan ook één van de basisprincipes verstoord raakt, ontstaan er dynamieken zoals:

  • Iets voor een ander dragen binnen het systeem
  • Iemand volgen die binnen het systeem is buitengesloten of niet erkend
  • Iemand gaat van zijn plaats
  • Iemand identificeert zich met een ideaal, een ander persoon of een concept

Vanuit deze dynamieken ontstaan symptomen waarmee we in het dagelijkse leven worden geconfronteerd.

Deze symptomen kom je misschien wel dagelijks tegen in verschillende contexten, zoals relatie, gezin, vriendschap, werk, etc. Vanuit de symptomen kunnen we een opstelling neerzetten, waarmee de onderliggende dynamieken aan het licht komen. De opstelling maakt direct zichtbaar wat er speelt.

En, dat wat gezien wordt kan zichzelf helen. Hiermee zeg ik niet dat je bijvoorbeeld je moeder alsnog gelukkig kan maken door haar in een opstelling neer te zetten. Maar wel dat je, in dit voorbeeld, in een opstelling zicht krijgt op hoe hard jij – tot nu toe onbewust – nog steeds werkt om je moeder gelukkig te maken, hoe jij dat patroon herhaalt in je huidige liefdesrelatie en dat je hebt te erkennen dat jij je moeder niet gelukkig kan maken. Met dit inzicht is er wellicht rouw te nemen, maar ook ontstaat er de bewegingsvrijheid om voor iets anders te kiezen dan het gelukkig maken van je moeder. Dat wat jou gelukkig maakt bijvoorbeeld.

FAMILIE OPSTELLINGEN

Met familieopstellingen, onderdeel van systemisch werken, kun je onbewuste patronen weer zichtbaar maken.

Een familieopstelling is een ruimtelijke weergave van een familiesysteem. Het doel van een opstelling is om symptomen en onbewuste dynamieken inzichtelijk te krijgen.

Bij een familieopstelling is er sprake van een groep en een vraag- of probleemsteller. De vraagsteller brengt het onderwerp in en kiest vervolgens mensen uit de groep die de familieleden moeten vertegenwoordigen, ook wel representanten genoemd. De vraagsteller geeft iedere representant een plek ergens in de ruimte. Dit gebeurt gevoelsmatig en intuïtief, de ratio is hier niet van belang. Vervolgens gebeurt er iets wonderlijks, namelijk dat de representanten zich net zo voelen en gaan gedragen alsof ze de echte familieleden zijn, zonder enige voorkennis.

De opstelling laat direct ervaren wat de verstoring of “verstrikking” in het familiesysteem is die aanleiding geeft tot het probleem en de klacht. Zo kun je met deze methode verbluffend snel en scherp inzicht krijgen in de verhoudingen in het gezin van herkomst, of zelfs in vroegere generaties, en de patronen die je daaruit hebt ontwikkeld.

Vanuit het verruimde perspectief dat hierdoor ontstaat, kun je je bewustzijn vergroten, meer inzicht opdoen en veranderingen bewerkstelligen, waardoor de klachten of problemen kunnen verdwijnen. Met andere woorden, familieopstellingen kunnen je helpen om meer helderheid te krijgen in je vaak onbewuste patronen die je ervan weerhouden om voluit je eigen leven te leiden, je hart te volgen en tot bloei te komen.

Naast een familieopstelling, waar je letterlijk representanten voor je familieleden kiest, kan je ook een opstelling doen over een thema of vraagstuk, waarbij je voor de verschillende elementen een representant uitnodigt.

Wanneer je bijvoorbeeld moeite hebt je hartsverlangen te leven, kan je iemand kiezen die jouw hart representeert, het verlangen wat er in je leeft en de angst die je bij je draagt – in dit voorbeeld stap jij zelf als laatste in het veld. Vervolgens ga je in het veld ervaren hoe deze elementen zich tot jou en tot elkaar verhouden, je krijgt zicht op wat er nodig is en welke bewegingen jij te maken hebt om je hartsverlangen de ruimte te geven.

Bij een opstelling werken we over het algemeen met representanten. Een opstelling zonder representanten is ook mogelijk, we gebruiken dan grondankers die de verschillende elementen van jouw vraagstuk vertegenwoordigen.

Meer weten?

Stuur een bericht en ik kom binnenkort bij je terug.